De eerste eigen zwerm

Een gesloten zwermcel, dit volk gaan zwermen

Een gesloten zwermcel, dan gaat het volk zwermen. Foto: Mathijs Herremans. 8 mei 2016.

Vandaag had ik de eerste zwerm van eigen bijen. Afgelopen zondag was er al een zwerm bij de blauwe bessen, daarover later meer. Zondag 8 mei ging ik alle volken controleren omdat ik de maandag ervoor, 2 mei, belegde zwermcellen had gezien met eitjes bij volk M2. Ik wilde er op tijd bij zijn mocht ik een cel met een eitje over het hoofd hebben gezien, ik wilde dit jaar namelijk wel wat honing en dat is wat minder met zwermen. Een koningin doet er 16 dagen over van ei tot imago; 3 dagen ei, 6 dagen larf en 7 dagen pop. Als ik dan uitging van een moerdop met een eitje van 3 dagen oud op 2 mei, dan zou die +6 dagen op 8 mei zijn gesloten. En dat bleek ook zo. Ik had net alle doppen gebroken (weggehaald), en op het een na laatste raam van de bovenbak zat een gesloten dop. Ik ben de onderbak nog doorgegaan, helaas geen mooie dop meer. Hopelijk komt er een mooie moer uit!

Ik verwachtte dat de zwerm wel die middag zou afkomen, maar nee! Dan de volgende dag, want uit de boekjes leert men: “zodra de dop gesloten is zwermt een volk”, maar ook maandag kwam er geen zwerm. Maar vandaag 10 mei gelukkig wel, het wachten was over. Ik was in de moestuin bezig en ging naar de bijen. Ik legde mijn oor tegen de kast en hoorde de fluittoon die bijen maken als ze willen gaan zwermen. Ik dacht: “Hoor ik dat goed of verbeelde ik het mij?” Ik haalde de deksel van het volk en keek door het plexiglas in de honingkamer en jawel, de bijen liepen onrustig heen en weer (zie de video verderop). Ik haalde mijn camera en toebehoren en verrekijker en keek nog eens onder de dekplank. “Ja, ze rende nu over de raat!” zei ik tegen mezelf. Ik legde mijn oor tegen de kast en kon verschillende fluittonen van de bijen horen. En daar kwamen ze! Als een waterval stroomde ze uit de kast.

De zwerm slaat terug op de kast, de moer ligt ervoor in de kast

Waarschijnlijk slaat de zwerm slaat terug op de kast, de moer lag verderop in het gras. Foto: Mathijs Herremans. 10 mei 2016

14 dagen voor vertrek van de zwerm maken vooral oudere werksters contact met de moer (koningin) en trillen daarbij met hun achterlijf. 4 dagen later maken werksters fluitende tonen door met hun achterlijf op de raat te drukken en met hun vleugels te trillen. De fluittonen krijgen een steeds hogere frequentie van 100-200 Hz naar 200-250 Hz. Op het moment dat het zwermen steeds dichterbij komt nemen de fluittonen van de werksters en ook de moer toe tot wel 19 per minuut. Tijdens de laatste dag voor vertrek gaan de werksters die de fluittonen maken door het volk rennen, dat wordt ook wel “buzz-running” genoemd. Een kwartier voor vertrek neemt het aantal buzz-runners sterkt toe en kan de temperatuur in het volk tot wel 39 graden Celsius oplopen.

Na een tijde zat de lucht vol met bijen en was ik benieuwd waar ze wilde gaan zitten. Ik zag dat ze weer de conifeer in wilden, net als vorig jaar. Maar het werd steeds drukker voor de kast en voor de paal voor de kast. Ik dacht dat de moer misschien op de paal was gaan zitten direct nadat ze uit het volk was gelopen. Ik keek eens goed vanachter de kast en zag daar een bij met een witte stip voor in het gras liggen met een kluitje bijen, duidelijk de moer! Ik dacht meteen: “Als ze maar niet terugslaan op de kast, dan heb ik dadelijk helemaal geen zwerm meer.” Ik moest snel handelen, ik belde mijn mentor, maar die nam niet op. Dus moest ik het zelf maar uitzoeken, pak aan, korf erbij en de ganzenveer. Het eerste wat ik deed was de moer met de ganzenveer in de korf en toen snel de bijen die voor op de paal zaten erbij. Ik heb toen besloten toch de moer in een kluisje te doen (ziet eruit als een krulspeld en daar kan je ze in opsluiten) en op de grond te leggen waar ik haar had gezien. Z0veel mogelijk bijen van de paal en aan de voorkant van de kast in de korf. Toen ik de meeste had heb ik een theedoek op de grond gelegd, daar de moer (in de krulspeld) op, korf erover, twee stenen eronder. De rest van de bijen volgde.

’s Middags heb ik de meeste bijen in de nieuwe top bar hive (een kast met schuine wand waar de bijen helemaal zelf mogen bouwen) afgeslagen en de krulspeld waar de moer in zat er open in gelegd. Een plank schuin naar de ingang en daar de korf voor, de rest loopt wel naar de sterstelenden bijen die de rest roepen dat ze daar moeten komen.

Die met de witte stip is de koningin

De bij met de witte stift is de moer. Foto: Mathijs Herremans. 10 mei 2016.

Een moer legt haar eigen gewicht aan eitjes per dag. Dat kost haar veel energie en daarvoor krijgt zei koninginnengelie, ook dat maakt dat ze koningin wordt. Enkele dagen voor het zwermen geven de werksters de moer minder eten waardoor ze afvalt en minder eitjes legt. Door het afvallen kan ze mee vliegen met de zwerm. Mogelijk hebben de werksters van deze zwerm de moer niet goed laten afvallen en kon ze nog niet vliegen en kwam ze daarom in het gras terecht.

Een sterselende bij met stuifmeelklompjes

Een stertselenden bij. Bij de opening bij haar kontje zie je de Nasanovklier. Als ze met haar vleugels wappert verspreid ze de geur van het volk. Andere bijen van dat volk weten dan dat ze daar moeten zijn. Foto: Mathijs Herremans.

De zwerm bij de blauwe bessen van zondag 8 mei was heel klein, niet veel groter dan twee vuisten. Ik heb ze ’s avonds in het donker nog geschept en in een kartonnen doos gedaan. Dat is maar tijdelijk, binnenkort gaan ze naar een jonge imker in Zuid-Limburg. Morgen ga ik ze overhangen in een normale 6 of 7 ramer en kan ik even naar de vordering van het volkje kijken.

IMG_0702

De minizwerm, of moet ik zeggen koningin met hofstaat? Foto Mathijs Herremans. 8 mei 2016.

IMG_0704

De enige echte AH ijsblokjes bijenkast, daar zal menig ander volk jaloers op zijn *kuck*. Foto: Mathijs Herremans, 9 mei 2015.

Author: Mathijs

Share This Post On

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *